Apr 25, 2011

ზაურ ბაირამაშვილის ოჯახის „გასხლინევი დადაშაი“ (აღდგომას ინგილოურად „გასხლინება“ ჰქვია)


დადაშის ახდა
“დადაშაი“ (ანუ ზედაშე), რომელიმე დღეობის ან წმინდანის სახელზე ნაკურთხი სხვა და სხვა ზომის ქვევრებია, სადაც ისხმება ღვინო და მხოლოდ დღეობის დღეს იხსნება ხოლმე.
ფოტოები გადაღებულია ზაური ბაირამაშვილის ოჯახში(კახი, „თიზირი“, მთისძირი უბანია კახში), აღდგომა დღის დადაშაზე ჩვენებურად „გასხლინევი დადაშაი“ დღეობაზე (აღდგომას ინგილოურად „გასხლინება“ ჰქვია (მარხვის დასასრული, ხსნილი–––სხნილი–––სხლინი აქედან გასხლინევაი ანუ გახსნილობა)
დადაშა უბრალო ზედაშე არ არის. აქ ჩვენთან დადაშაში ღვინის ჩასხმა, მარხვის დასასრულამდე ,,გასხლინებისათვის”ლოდინი და შემდეგ ,,გასხლინებისას” მისი ახდა, დიდ რიტუალს წარმოადგენდა და ეს ერთჯერადი აქტი არ იყო მხოლოდ. ყველა

დარვაზები (დარუზაი), კახი. [რაზა (საკეტი)--ჩარაზვა, დარაზვა---დარუზაი (დაროზაი)]


Apr 23, 2011

ქურმუხის დიდი საყდარი

მ ი მ ა რ თ ვ ა


    გაცნობებთ, რომ კახის რაიონში მცხოვრები ქართველები ვართ მართმადიდებელი ქრისტიანები. რაიონში მრავალი მართმადიდებლური ეკლესიებია, მათ შორის ყველაზე გამორჩეული და რელიგიური თვალსაზრისით უდიდესი მნიშვნელობის მქონეა ქურმუხის წმ.გიორგის სახელობის საკათედრო ტაძარი. ეს ეკლესია ისტორიულად და დღესაც რაიონში მცხოვრები ქართველების შემწე და მფარველია და თითეული ქართველისათვის უდიდეს სიწმინდეს წარმოადგენს.

მიმართვა /კახი /26/10/2007

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კონსტიტუცია,
მუხლი 48: ყველას აქვს სინდისის თავისუფლების უფლება

ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის ევროპის კონვენცია:
მუხლი 9. 1.   ყველას აქვს აზრის, სინდისისა და რელეგიის თავისუფლების უფლება; ეს უფლება მოიცავს რელეგიისა და რწმენის გაცვლის თავისუფლებას მარტო თუ სხვებთან კავშირში და საჯაროდ თუ კერძოდ, თავისუფლებას გამოამჟღავნოს მისი რელეგია ან რწმენა აღმსარებლობით, სწავლებით, რიტუალების შესრულებითა და დაცვით.

ყველას მოეხსენება, რომ დიდ საყდართან დაკავშირებული პრობლემები დღეს არ დაწყებულა. ისიც ცნობილია, რომ ადგილობრივმა ხელისუფლებამ, ბოლო სამი-ოთხი წლის  განმავლობაში, არაერთხელ დაარღვია მართლმადიდებელი ქართველების უფლებები და უკვე რამოდენიმე წელია, კულტურის სამინისტროს ზოგიერთი ხელმძღვანელის მხარდაჭერით, ცდილობს წაგვართვას ქურმუხის დიდი საყდარი და იქ მუზეუმი გაგვიხსნას(!).

Apr 19, 2011

ხალხური რეწვა: ხოკერი და საჩეჩელი


ხოკერ(ი)სვეს მცენარისგან დაწნული მრგვალი, დაახლოებით 25–30 სმ. დაიმეტრის, საქსოვი მასალის შესანახი ყუთია (დიდი ზომის და თავსახურავიანებიც არსებობდა)
.ეს საჩეჩელი და ხოკერი ჩემს ბებია, კატი (ეკატერინე) ნუროშვილს ეკუთვნოდა. სამწუხაროდ ზუსტად არ მახსოვს, თუ რამდენი წლის წინ არის გაკეთებული ეს ნივთები, თუმცა სულ ცოტა 70-80 წლის მაინც იქნებიან (ბებიაჩემი 1900 წელს იყო დაბადებული. სადღაც 1917 წლისთვის ის უკვე გათხოვილი იყო და მას გათხოვების დროიდან ჰქონდა ეს ნივთები).
მ. ნუროშვილი / კახი

Apr 13, 2011

ხალხური რეწვა (საინგილო)

   ეძღვნება იმ ქალების ხსოვნას, რომლებმაც არა მარტო შეინარჩუნეს ეს ხელსაქმე, არამედ, თამამად შეიძლება ითქვას, რომ საინგილოში ქართველობისა და ქრისტიანობის გადარჩენაში უმთავრესი როლი სწორედ ამ ინგილო ქალებმა შეასრულეს.

Apr 11, 2011

ლეგენდა დიდ საყდარზე

 ლეგენდის თამახმად ერთ ურჯულო მარილით მოვაჭრეს ეჭვი შეუტანია დიდი საყდრის წმინდა გიორგის ძალაში და ამის ნიშნად დაცინვით ტილი დაუდვია და უთქვია-აი, შენ ცხვრის მაგივრად ამ მკბენარას შემოგწირავ და ვნახოთ რას მიზამო– სიტყვების დასრულებაც კი ვერ

ქურმუხის დიდი საყდრის 19 საუკუნის წარწერიანი ქვა



 აი ტექსტი:

 << მას ჟამსა ოდეს ვიხილე სხვათა სჯულითა ხელითა აოხრება წმინდა მოწამე გიორგის ქურმუხის საყდრისა გულში განმიარა ფიქრმა აღვაშენო ნანგრევებზე ახალი სალოცავი მადლითა ღვთისათა აღმისრულდა ეს ფიქრი 4 აპრილსა 1877 წელსა დანიელ რუშან ნადირაშვილი ალიბეგლოელი >>


ეს ქვა დაახლოებით 1979 წელს დიდი საყდრის ახლოს შემთხვევით აღმოაჩინა კახის მკვიდრმა ბატონმა გოგი ხუციშვილიმა (იგი სახელოვანი ხუციშვილების ღირსეული წარმომადგენელი იყო. სულ ახლახანს გარდაიცვალა)
მან მამაჩემთან ერთად აგვიყვანა დიდ საყდარზე და გვაჩვენა ეს ქვა (თუ არ ვცდები 1989, ან 1990–ში). მაშინ გადავუღე ეს ფოტო. 1996-97 წლამდე ეს ქვა ჯერ კიდევ იქ იყო. სმწუხაროდ, ისევე როგორ სხვა მრავალი წარწერიანი ქვა, ეს ქვაც, ჩვენი (პირადად ჩემიც) დაუდევრობის შედეგად, ქართულ კვალზე ,,მონადირე’ შოვინისტებმა, რენეგატების დახმარებით გააქრეს.

თუმცა ვფიქრობ, რომ ისტორისათვის ის მაინც არ არის დაკარგული, რადგან არსებობს ფოტო და არიან თვითმხილველები და ეს მნიშვნელოვანია, უბრალოდ ამ ფაქტით ქართველი ისტორიკოსები და ხელოვნებათმცოდნეები უნდა დაინტერესდენ. ვფიქრობ ქურმუხის დიდი საყდრის ისტორიისათვის ეს ყურადსაღები ფაქტია.

საინტერესოა, რომ დანიელ  ნადირაშვილის მიერ 1877 წელს აღდგენილი ეკლესიის ადგილას, სულ რაღაც 14 წლის შემდეგ, ხელახლა აშენდა ახალი ეკლესია. არსებობს მასალა, სადაც დანიელ ნადირაშვილის შვილი ამბობს, რომ მამამისის აშენებული პატარა ეკლესია, სოფლის მოსახლეობისა და კავკასიაში ქრისტიანობის აღმდგენელი საზოგადოების გადაწყვეტილებით დაანგრიეს და დღევანდელი, უფრო დიდი და ლამაზი ააშენეს.

სასწრაფოდ არის საჭირო ამ ფაქტისთვის ყურადღების მიქცევა, რადგან ყველაფერი რომ განზე გადავდოთ, სულ ახლახან 2-3 წლის წინ ჩვენმა აზერბაიჯანელმა ,,მეცნიერებმა’’ აწარმოეს ,,გათხრები’’ (რაც გამოიხატა იმაში, რომ ერთ დღეში ეკლესიის სამხრეთ 

„სამეცნიერო“ გათხრები 


საძირკველთან გათხარეს დაახლოებით 3-4 მ. სიგრძის, 0,5 მ, სიღრმის და 0,5 სიგანის არხი და სულ რაღაც ერთ საათში ძველი მეოთხე საუკუნის ალბანური ტძრის საძირკველი 
,,აღმოაჩინეს”.


მაშინ გადათხარეს, გადაუღეს ვიდეოები, სურათები და 
კახიდან სასწრაფოდ გაემგზავრნენ (დარწმუნებული ვარ, რომ უკვე მზად ექნებათ დიდი ნაშრომები თავისი ,,საველე სამუშაოების შედეგად მოპოვებული” დამამტკიცებელი მასალით).
მე ვნახე ეს საძირკველი და დიდი ალბათობით შეიძლება ის, სწორედ  დანიელ ნადირაშვილის აგებული საყდრის საძირკველი იყოს.

მალხაზ ნუროშვილი
კახი

04/11/2011











კახის ქართული კულტურის ცენტრი

კახის ქართულ ცენტრს არანაირი დაფინანსება არ ჰქონდა. ჩვენ 7-8 წლის ანმავლობაში ანაზღაურების გარეშე ვმუშაობდით. ეს ცენტრი ერთად-ერთი დამოუკიდებელი ქართული ორგანიზაცია იყო. ჩვენ მხოლოდ და მხოლოდ ქვეყნის კონსტიტუციასა და კანონებს ვემორჩილებოდით. კორუმპირებული და შოვინისტი ჩინოვნიკები ვერ ახერხებდნენ ჩვენს ცენტრზე კონტროლის დამყარებას. მთავარიც სწორედ ეს იყო.
ცენტრში სრულიად თავისუფალი ქართული გარემო გვქონდა შექმნილი და სწორედ ეს

სურათების ფილმი

ინგილოურ სიმღერაზე (არაწი)


by Malkhaz Nuroshvili on 2011 წლის 15 02, სამშაბათი, 12:20-ზე

     კი ბატონო, თუ კი გარკვეული ადამიანები  ე. წ. ინგილოური “პატრიოტიზმის”  გამო თვლიან, რომ საჭიროა საინგილოს ისტორიის “კეთილი განზრახვით” შელამაზება,  მაგ. ივან-ბაბას ივან-პაპად წარმოჩენა, დაჯინებით ინგილოს ჰერელით ჩანაცვლება, ჩემი სიმღერების ინგილოთა ხალხურ სიმღერებად გასაღება,  საქართველოს ქართველების წინაშე  “ჰერელების”  სრულფასოვანი და აქტიური ცხოვრების  ილუზიის შექმნა დაუსახავთ მიზნად და ასეთი მოღვაწეობა მიაჩნიათ დიდ პატრიოტულ საქმედ და ჰგონიათ, რომ ჰერელის წამდაუწუმ ხსენებით შეიცვლება ტრაგიკული მოვლენებითა და ისტორიული გარემოებების შედეგად საუკუნეების განმავლობაში დამკვიდრებული ზედწოდება, ეს მათი პრობლემაა, თუმცა ამ „მათ პრებლემას" ძალზე დიდი ზიანი მოაქვს საინგილოსთვის.

ინგილოური ზღაპრები


by Malkhaz Nuroshvili on 2011 წლის 18 02, პარასკევი, 21:47-ზე

კატა და ლომი
/,,საინგილო”     მ.ჯანაშვილი/
  
    ესახნავეს კატა წაუყვანია სახნავზე და წასულა.
      კატას იქვე სახნავზე,  ტყის პირას უნადირია, ჩიტები და თაგვები დაუჭერია, უცბად იქვე ბუჩქებიდან ლომი გამოვარდნილა.
      _ გამარჯობა ძმაო!
      _ გაგიმარჯოს!

კახის ეკლესიის უახლოესი ისტორია


by Malkhaz Nuroshvili on 2011 წლის 25 02, პარასკევი, 11:34-ზე

მამა იოანე (აბასაშვილი)
მინდა გაგაცნოთადამიანირომელმაც  მიუხედავად მოღვაწეობის მოკლე პერიოდისამანაქსაინგილოშითავისი სიტყვა ნამდვილად თქვა და მინდა ყველამ იცოდეს მისი ღვაწლისშესახებარ არის აუცილებელი ადამიანი ღრმად მოხუცდესგარდაიცვალოს და მერედავინახოთ მისი ღვაწლი და დავაფასოთ (შეძლება საერთოდ ვერც დავინახოთ). ისახალგზრდა და განათლებული ადამიანია და დღეს ვეჯინის მონასტერში განაგრძობსმოღვაწეობასყოველთვის მინდოდა მის შესახებ ბევრ ადამიანს სცოდნოდა, მაგრამ მხოლოდ ახლა, ბატონი გიორგი მარჯანიშვილის წყალობით მომეცა ამის გაკეთების საშუალება.
როდესაც მამა იოანე (აბასაშვილი) კახის ეკლესიაში, გაამწესეს (2002 წელი, კახის მოქმედი ეკლესია ძალზე მძიმე მდგომარეობაში იმყოფებოდა

ბატონო რატი


by Malkhaz Nuroshvili on 2011 წლის 24 02, ხუთშაბათი, 0:14-ზე

იცით რა, არა მგონია მთლად მასე იყოს საქმე, თვითონ ის ფაქტი, რომ საკუთარი თავისა და ერის მიმართ შესაძლებელია ასე კრიტიკულად საუბარი საჯაროდ (საქართველოში ბევრი იწერება, იმართება დისკუსიები  ასეთ თემებზე), უკვე ნიშნავს იმას, რომ ჩვენ ნამდვილად განვსხვავდებით თქვენ მიერ ჩამოთვლილი ერებისაგან.
საზოგადოება ნამდვილად არ არის ერთგვაროვანი და ყველაფრის განზოგადება მე

Apr 6, 2011

პატიმატ ტახნაევა, ქრისტიანობა დაღესტანში ( ავარეთში)-3

დარუბანდი, რკინის კარიბჭე
დაღესტანი, სომხური ეკლესია, სპარსელები, არაბები...

ეთნოკონფესიური კონტაქტები და სარირში ქრისტიანობის შეღწევის წინაპირობები :

    დაღესტნის მიწებზე შეღწევის დრო ზუსტად დადგენილი არაა. მიჩნეულია რომ დაღესტანში ქრისტიანობა ვრცელდებოდა სამხრეთში შუა საუკუნეების ალბანეთიდან და სომხეთიდან და დასავლეთში საქართველოდან ( ქართლიდან და კახეთიდან). ამ პროცესზე მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ქრისტიანული ეკლესიის მონოფიზიტებად და დიოფიზიტებად გაყოფის შემდეგ გაჩენილმა დოქტრინალურმა უთანხმოებებმა.

ნიკო ნიკოლაძე - საქართველოს ტექნიკური პროგრესის მამამთავარი




16:29 05.04.2011
[გიორგი მახობეშვილი]
1928 წლის 5 აპრილს გარდაიცვალა დიდი ქართველი საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე, პუბლიცისტი და კრიტიკოსი ნიკო ნიკოლაძე. ნიკო ნიკოლაძის ქართველმა ხალხმა შეიყვარა, თუმცა, მისი დამსახურება ერის წინაშე, ჯერ კიდევ არ არის დაფასებული ჯეროვნად.
 ნიკო ნიკოლაძესა და ილია ჭავჭავაძეს შორის, ერთხელ კინაღამ დუელი გაიმართა. ორივე, რა თქმა უნდა, სამშობლოსათვის ზრუნავდა. იმ